16 Şubat Ne Kandili? Ezberci Takvim Alışkanlığını Sorgulayan Bir Yazı
Keskin Başlangıç: Takvimdeki rakamlarla değil, hilalle konuşalım
Kabul edelim: “Şu gün şu kandil” diye sabit bir cevap aramak cazip. Ama bu arayış, Hicrî (kamerî) takvimin doğasını; yani ayın döngülerine göre hareket eden, her yıl miladî tarihte kayan bir sistemi görmezden geliyor. Bugün 16 Şubat’a bir anlam yüklemek istiyorsanız önce şunu bilmelisiniz: Regaib, Miraç, Berat, Kadir ve Mevlid Kandilleri miladî takvimde sabit değildir; her yıl farklı günlere denk gelir. 2024 resmî listesi, Miraç’ın 6 Şubat’ta, Berat’ın 24 Şubat’ta olduğunu açıkça gösteriyordu; demek ki 16 Şubat 2024 bir kandil değildi. :contentReference[oaicite:0]{index=0}
Örneklerle Gerçek: 16 Şubat her yıl aynı anlama gelmez
Eleştirel bakalım: “16 Şubat kandil” diyen herhangi bir içerik, hangi yıla atıf yaptığını söylemiyorsa sizi yanıltır. 2025 resmî takvimi bunu çarpıcı biçimde kanıtlıyor: Regaib 2 Ocak’ta, Miraç 26 Ocak’ta, Berat ise 13 Şubat’ta idrak edildi. Yani 16 Şubat 2025 de bir kandil değildi—Berat’tan üç gün sonraydı. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
Zayıf Halkalar: Popüler içeriklerin üç temel yanlışı
- Sabit tarih yanılgısı: “Her yıl 16 Şubat kandil” varsayımı, Hicrî takvimi görmezden gelir. Resmî listeler, kandillerin miladî tarihlerde kaydığını her yıl yeniden teyit eder. 2024’te Miraç 6 Şubat, Berat 24 Şubat’tı; 16’sı boştu. 2025’te ise Miraç 26 Ocak, Berat 13 Şubat’tı. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
- Bağlamdan kopuk paylaşım: “Bugün kandil mi?” sorusuna yıl bilgisiz cevap vermek, bilgilendirme değil sansasyondur. Kandillerin adları Hicrî aylara (Receb 1. Cuma = Regaib; Receb 27 = Miraç; Şaban 15 = Berat) bağlıdır; miladî güne değil. 2025 listesinde hem Hicrî hem miladî karşılıklar açıkça yazılıdır. :contentReference[oaicite:3]{index=3}
- Kaynağı atlama: Sosyal medyada dolaşan görselleri “resmî takvim” diye paylaşmak yaygın. Oysa Diyanet’in yıllık “Dini Günler Listesi” hem 2024 hem 2025 için erişime açık; tek tıkla doğrulanabilir. :contentReference[oaicite:4]{index=4}
Provokatif Sorular: Sizi tartışmaya çağırıyorum
Kandilleri sabit bir miladî tarihe mahkûm etmek, dinî zamanın ritmini seküler takvime zorla uydurmak değil mi?
Neden “yıl + kaynak” belirtmeyen paylaşımlara güveniyoruz da resmî listeye bakmayı erteliyoruz?
“Bugün kandil” başlıkları tıklanma uğruna belirsizliği körüklediğinde, doğru bilgiye kim sahip çıkacak?
Gerçeğin Haritası: 16 Şubat özelinde hızlı kontrol
- 2024: 16 Şubat kandil değildi; Miraç 6 Şubat, Berat 24 Şubat idi. :contentReference[oaicite:5]{index=5}
- 2025: 16 Şubat kandil değildi; Regaib 2 Ocak, Miraç 26 Ocak, Berat 13 Şubat idi. :contentReference[oaicite:6]{index=6}
Bu iki ardışık yıl bile tekrarlanan ezberin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor.
Eleştirel Kılavuz: “Bugün kandil mi?” sorusuna doğru yaklaşım
- Yılı netleştir: Soru “Bu yıl 16 Şubat ne kandili?” olmalı. Takvim kaydığı için yıl belirlemeden cevap aranmaz.
- Resmî listeye bak: Diyanet’in “Dini Günler Listesi” sayfaları, Hicrî–Miladî karşılıkları yıl yıl yayınlıyor. Erişip karşılaştırın; 2024 ve 2025 örnekleri yukarıda. :contentReference[oaicite:7]{index=7}
- Manşete değil dipnota güven: Görsel/akış paylaşımlarında “kaynak–yıl” yoksa, ihtiyatlı olun.
Son Söz: Rakam değil ritim
16 Şubat’ın “hangi kandil” olduğuna dair ısrar, aslında dinî zamanın ritmini düz bir çizgiye sıkıştırma çabası. Oysa kandiller hilalin, yani zamanın döngüsel dilinin bir parçası. Bugün gerçekten aradığımız şey, tek bir tarihe sığınmak mı; yoksa her yıl yeniden, kaynaklı ve bilinçli bir takiple o geceye hazırlanmak mı? Yorumlarda tartışalım: Sizce bilginin değeri, hızdan mı geliyor, doğrulamadan mı?
::contentReference[oaicite:8]{index=8}
ne kandili ? üzerine yazılanlar hoş görünüyor, yine de bazı yerler kısa geçilmiş gibi. Kısa bir yorum daha eklemek isterim: Hangi kandiller? İslamiyet’te önemli olan kandiller şunlardır: Kadir Gecesi : Kur’an-ı Kerim’in indirilmeye başlandığı gece, Ramazan ayının 27. gecesi olarak kabul edilir. Mevlid Kandili : Peygamber Muhammed’in doğum yıl dönümü olan Rebîulevvel ayının on ikinci gecesi. Regaib Kandili : Üç ayların başladığını vurgulamak için ihya edilen, Receb ayının ilk cuma gecesi. Hangi kandillerde hayırlı kandiller denir? “Hayırlı kandiller” ifadesi, İslam dünyasında önemli kabul edilen beş kandil gecesinde kullanılır: Mevlid Kandili . Regaip Kandili . Miraç Kandili . Berat Kandili .
Tuncay! Değerli dostum, yorumlarınız yazının akademik değerini yükseltti ve onu daha güvenilir hale getirdi.
ne kandili ? üzerine yazılan giriş iyi toparlanmış, fakat biraz yumuşak durmuş. Ben burada şu yoruma kayıyorum: Bugün hangi kandil? Bugün hangi kandil olduğunu öğrenmek için aşağıdaki takvimleri kullanabilirsiniz: 2025 yılı kandil tarihleri şu şekildedir: 2024 yılı kandil tarihleri ise şu şekildedir: 2025 yılı kandil tarihleri şu şekildedir: Regaip Kandili: Ocak 2025 Perşembe . Miraç Kandili: 2025 Pazar . Berat Kandili: 2025 Perşembe . Kadir Gecesi: 2025 Çarşamba . Mevlid Kandili: Eylül 2025 Çarşamba . Regaip Kandili: Ocak 2025 Perşembe . Miraç Kandili: 2025 Pazar . Berat Kandili: 2025 Perşembe . Kadir Gecesi: 2025 Çarşamba . Mevlid Kandili: Eylül 2025 Çarşamba .
Hümeyra! Yorumlarınıza her zaman katılmıyorum, yine de çok değerliydi.
ne kandili ? konusu başlangıçta özenli, yalnız daha çarpıcı bir giriş beklenirdi. Burada eklemek istediğim minik bir not var: Kandil’in önemi nedir? Kandil gecelerinin önemi , İslam dininde manevi açıdan büyük bir değere sahip olmasıdır . Bu geceler, aşağıdaki nedenlerle önemlidir: İbadet ve Dua : Kur’an-ı Kerim ve hadislerde bu gecelerin faziletleri belirtilmiş, ibadet ve dua ile geçirilmesi tavsiye edilmiştir . Nefis Muhasebesi : Geçmiş hataları gözden geçirme ve ibadet hayatında olumlu değişiklikler yapma fırsatı sunar . Toplumsal Dayanışma : İnsanlar arasında birlik ve beraberlik duygularının kuvvetlenmesine ve toplumsal dayanışmanın artmasına vesile olur .
Bora!
Teşekkür ederim, katkınız yazının etkisini artırdı.
İlk paragraf açılışı iyi, sadece birkaç ifade hafif kopuk kalmış. Bence burada gözden kaçmaması gereken kısım şu: Kısaca kandil nedir? Kandil , iki farklı anlamda kullanılan bir kelimedir: Aydınlatma Aracı : İçinde sıvı bir yağ ve fitil bulunan kaptan oluşmuş aydınlatma cihazı. Dini Geceler : İslam dininde önemli olayların kutlandığı, manevi açıdan değerli kabul edilen özel geceler. Kaç kandil var ve bu kandillerin neden özel olduklarını açıklayın? İslam dininde kandil bulunmaktadır: Regaip Kandili, Miraç Kandili, Berat Kandili, Kadir Gecesi ve Mevlid Kandili . Bu kandillerin özel olma nedenleri: Regaip Kandili : Recep ayının ilk cuma gününe denk gelir ve Hz.
Feride! Bazı fikirlerinizi benimsemiyorum ama katkınız için teşekkür ederim.
Başlangıç akıcı ilerliyor, fakat bazı ifadeler fazla klasik. Kısaca ek bir fikir sunayım: Kandil ne zaman ortaya çıktı? Kandillerin ortaya çıkışı , milattan önce . binyıldaki Ön Asya uygarlıklarına dayanmaktadır. Bu dönemde kandiller, hayvan yağları veya kuru ağaç dalları gibi malzemelerin yakılmasıyla kullanılmıştır. Osmanlı ve Selçuklu döneminde , kandil için sıklıkla “çerâg” terimi kullanılmıştır. Kandiller, camilerin ve minarelerin aydınlatılması amacıyla yakılmaya başlandığında, bu geceler “kandil geceleri” olarak anılmaya başlanmıştır. Bu durum, II. Selim döneminde gerçekleşmiştir. Dini açıdan , kandil geceleri, dinî özel günlerin anısına kutlanmaya başlanmıştır.
Nazan!
Yorumlarınız yazının kapsamını genişletti.